تاریخ انتشار خبر: 14 ارديبهشت 1394 - ساعت 11:56:29
صدای کتاب را به گوش رئیس برسانید؛

صدای کتاب را به گوش رئیس برسانید؛

انتظار می‌رود تا فرصت باقی‌مانده مراسم افتتاحیه نمایشگاه به کمک مشاوران محترم ریاست‌جمهوری سخنان روز دکتر حسن روحانی بیان واقعی مشکلات عرصه نشر باشد نه فقط مشکلات احتمالی چنددرصد خاص.

 

دکتر حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان در سال‌های تصدی ریاست جمهوری خود کمتر در برنامه‌های فرهنگی شرکت کرده است. در اولین ماه های ریاست جمهوری در مراسمی با حضور اقشاری از هنرمندان کشور اعم از سینما، تئاتر، موسیقی، ادبیات و .. شرکت کرد و هیچگاه نشده بود که در برنامه‌های هنری به صورت مستقل شرکت کرده باشد اما درباره حوزه کتاب این مسئله فرق دارد.

رئیس جمهور به دلیل سابقه چند ساله و سنت ایجاد شده معمولا سخنران اصلی مراسم افتتاحیه نمایشگاه کتاب و نیز اختتامیه جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی بوده و در این مراسم ها شرکت کرده است. این مسئله خود نشان دهنده اهمیت این موضوع نزد دولتمردان کشور است که حضور در چنین مراسم‌هایی را بر خود واجب می‌دانند.
با این حال باید پرسید که از این حضور روسای جمهور در چنین مراسماتی چه نتایجی به دست آمده است یا این که دستاورد این حضور برای حوزه مکتوب کشور چه بوده است. سئوال دیگر این است که آیا روسای جمهور معمولا با علم به موضوع در چنین مراسم‌های شرکت می‌کنند یا به جهت پروتکل‌های از پیش تعیین شده در این برنامه‌ها شرکت می‌کند؟
دکتر حسن روحانی سال گذشته در مراسم افتتاحیه نمایشگاه کتاب مهمترین محور سخنرانی خود را به منتقدانش اختصاص داد و از آنان خواست که با شناسنامه حرف بزنند. اما عمده‌ترین سخن رئیس جمهور که به حوزه فرهنگ مربوط بود اختصاص به موضوع میمزی کتاب داشت که آن روزها از سوی دولتمردان حاضر در عرصه فرهنگ و هنر مانوری زیادی روی آن داده می‌شد.

روحانی در آن مراسم گفت:
«باید راه را برای کار همه اینها آسان کنیم و تشخیص خوب و بود را به صاحبنظران واقعی و انجمن‌ها و اصحاب قلم و فکر واگذار کنیم و بدانیم هیچ‌کس در ممیزی بالاتر از وجدان عمومی و افکار عمومی نیست؛ آنها بهترین ممیزان جامعه ما هستند و می‌دانند به استقبال چه کتابی بروند و چه کتابی را در گوشه انزوا قرار دهند؛ بگذاریم صاحبان صلاحیت بهترین شیوه ها را برای اداره کشور برگزینند.... همه ما، از جمله دولتمردان و همه دولت‌ها نیازمند به ارشاد صاحبان فرهنگ هستیم، صاحبان فرهنگ ما نیاز به ارشاد و گشت ارشاد ندارند. آنها باید بگذرند و عبور کنند و تماشا کنند؛ چون صاحبان فکر و فرهنگند، دیگران را ارشاد کنند و راه را سراغ همه دهند.»

این سخنان البته با واکنش‌های زیادی از سوی اهالی فرهنگ روبرو شد که مجال بازگویی آن در این مطلب نیست. برنامه دیگری که رئیس جمهور حسن روحانی در آن شرکت کرد اختتامیه کتاب سال جمهوری اسلامی در بهمن ماه سال 93 بود.

این که رئیس جمهور حل مسئله نشر را در یک مسئله می‌داند و نگاه خوشبینانه‌اش می‌شود اصلاح سیستم ممیزی که البته انجام آن سود فراوانی دارد؛ اما در این میان یک سئوال مشخص وجود دارد چرا مسئله ممیزی که به شهادت مسئولین و مطلعان حوزه فرهنگ مسئله کمتر از 5 درصد ناشران کشور عموما در حوزه ادبیات داستانی است این چنین باید از سوی رئیس جمهوری به عنوان مسئله اصلی نشر کشور بیان شود و به اصطلاح مسیر انحرافی در این زمینه از سوی خود دولت گشوده خواهده شد.

 

وی در این مراسم بعد از سخنانی در باب اهمیت کتاب باز هم به موضوع ممیزی کتاب اشاره کرد و درباره آن چنین گفت:

«نمی‌گویم ممیزی بر کتاب باشد یا نباشد، می‌گویم صد اصل برای ممیزی پیدا کرده‌ایم، باید دو یا سه اصل قرار دهیم و اخلاق هم به عنوان یک اصل باشد؛ در ادامه مقدسات، ارزش‌ها، امنیت و مصالح ملی هم اصل‌های مهم باشد، صد اصل نمی‌شود. این خط قرمز، خط قرمز که می‌گویید، یا مثلث یا مربع یا ذوزنقه است، هزار ضلع که نداریم، آنقدر کثیرالاضلاع داشته‌ایم اما چقدر؟ ما باید نظارت کتاب را قدم به قدم به صاحبان امر واگذار کنیم تا آنها بیایند، ناشران و نویسندگان برجسته بیایند و آنها نظارت کنند.»
روحانی البته در این سخنرانی کمی موضع قبلی خود را درباره ممیزی تلطیف کرده بود اما نوع بیان آن نشان می‌داد که ظاهرا از نظر وی هنوز مسئله اصلی نشر کشور بحث ممیزی کتاب است. البته وی در فرازی کوتاه از سخنان خود به بحث شمارگان پایین کتاب و موضوع کتاب‌نخواندن مردم نیز اشاره‌ای کرد.
همان طور که ذکر شد رئیس جمهور کشورمان در دو برنامه اصلی حوزه کتاب که در سال 93 برگزار شد حضور پیدا کرد و البته نتیجه سخنرانی وی در این برنامه ‌ها یک خروجی مشخص داشت: این که رئیس جمهور حل مسئله نشر را در یک مسئله می‌داند و نگاه خوشبینانه‌اش می‌شود اصلاح سیستم ممیزی  که البته انجام آن سود فراوانی دارد؛ اما در این میان یک سئوال مشخص وجود دارد چرا مسئله ممیزی که به شهادت مسئولین و مطلعان حوزه فرهنگ مسئله کمتر از 5 درصد ناشران کشور عموما در حوزه ادبیات داستانی است این چنین باید از سوی رئیس جمهوری به عنوان مسئله اصلی نشر کشور بیان شود و به اصطلاح مسیر انحرافی در این زمینه از سوی خود دولت گشوده خواهده شد.آیا بیش از 8 هزار ناشر کشور مسئله‌ای دیگر غیر از ممیزی ندارند؟

این نکته را بعدا مسئولین فرهنگی ارشاد پاسخ دادند و اعلام کردند که ممیزی مسئله اصلی نشر کشور نیست اما جزو مسائل مهم است که باید مورد توجه قرار بگیرد.

حال که دکتر حسن روحانی رئیس جمهور کشورمان هفته جاری سخنران اصلی مراسم افتتاحیه نمایشگاه کتاب است نکاتی درباره مشکلات حوزه نشر در ذیل این مطلب خواهد آمد که امید است مسئولین وزارت ارشاد از جمله جناب آقای علی جنتی وزیر و سیدعباس صالحی معاون محترم فرهنگی ایشان و نیز مشاوران ایشان خصوصا حسام الدین آشنا مشاور رئیس جمهور به استحضار ایشان برسانند تا در سخنرانی خود التفاتی به آن داشته باشند.
1-در حوزه نشر تعداد زیادی ناشر غیرفعال و البته غیرحرفه‌ای وجود دارد که همین حضور اسمی نیز به لحاظ روانی بار سنگینی را بر نشر کشور وارد کرده است که غیرحرفه‌ای شدن نشر و بازار کتاب از جمله اولین تبعات آن است. از دیگر تبعات این اتفاق حضور شبه‌نویسندگان است که از این بازار آَشفته برای عرضه متاع ضعیف و بدلی خود استفاده می‌کنند و بازار کتاب را انباشته از کتب درجه چند می‌کنند و البته در این میان مخاطب اصلی که متضرر خواهد شد.
2-اخیرا در خبرها آمد که کتاب‌فروشی طهوری به علت عدم گردش مالی در شرف ورشکستگی است و یکی از باسابقه‌ترین کتاب‌فروشی‌ها راسته انقلاب احتمالا تبدیل به فست فود یا چیزی دیگری غیر از کتاب‌فروشی خواهد شد. این مسئله البته در چند سال گذشته برای خیلی از کتاب‌فروشان متعهد و سابقه دار از جمله چند کتاب‌فروشی در مشهد و اهواز اتفاق افتاده ولی خب به دلیل رسانه‌ای نشدن کسی از آن خبردار نشده است.
3-جدال‌های مالیاتی کتاب‌فروشان و ناشران در سال‌های اخیر برای اهالی نشر خسته کننده شده است و وجود بروکراسی اداری و ناهماهنگی‌های بین اداری بین دستگاه‌های دولتی فرصت زیادی را این قشر زحتکش گرفته است. نمونه آن نیز مصادره کتاب‌فروشی رشد اهواز بود که به دلیل مسادل مالیاتی رخ داد.

4-در سال‌های اخیر به دلیل نوسانات شدید اقتصادی حوزه نشر نیز دچار تلاطم زیادی شد. بالارفتن یکباره قیمت کاغذ و افزایش هزینه ‌های نشر و به تبع آن افزایش قیمت کتاب از جمله مواردی بود که مخاطب را از خرید کتاب دور می‌کرد واینجا متضرر اصلی ناشر و کتاب‌فروش بودند و در میدان رقابت نیز هر کس که بنیه ضعیف‌تری داشت از دور رقابت کنار می‌رفت که البته خیلی از ناشران باسابقه و کتاب‌فروشان در این میدان نابرابر ضرر کردند.
5-در سال‌های اخیر حوزه نشر خصوصی در کشور رو به ضعف نهاده و کمتر سرمایه ‌گذاری مناسبی در این عرصه انجام شده است. به دلیل مشکلات زیاد و نیز کم‌سود بودن این عرصه کمتر سرمایه‌گذار خصوصی سرمایه‌اش را در حوزه کتاب و بازار نشر آورده است. بر عکس در این میان هم ناشران دولتی به دلیل پشتوانه مالی دولتی بدون توجه به مشکلات هر روز بیشتر می‌شوند و به رقابت با بدنه ضعیف نشر خصوصی می‌پردازند. این مسئله در نهایت به ضرر صنعت نشر کشور خواهد بود چرا با تغییر مدیریت ها و دولت‌ها نیز این ناشران دچار دگرگونی خواهند شد و فقط تاثیر منفی خود در رقابت با ناشران خصوصی تحمیل کرده‌اند.
همین 5 مورد - البته ده‌ها موارد دیگر را می‌توان برشمرد- متخصصان حوزه فرهنگ از جمله مشکلات اصلی نشر کشور می‌دانند و البته نگارنده مطلع است که حتی بیشتر از این موارد توسط معاون محترم فرهنگی وزیر ارشاد احصا شده و در حال برنامه‌ریزی برای به سرانجام رساندن آنها نیز هست. انتظار می‌رسد تا فرصت باقی‌مانده به کمک مشاوران محترم ریاست‌جمهوری سخنان روز افتتاحیه دکتر حسن روحانی بیان واقعی مشکلات عرصه نشر باشد نه فقط مشکلات احتمالی چنددرصد خاص.‌

به نقل از خبرگزاری فارس

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]