تاریخ انتشار خبر: 17 بهمن 1392 - ساعت 01:05:51
رمان فصل کبوتر

رمان فصل کبوتر

کتاب حاضر؛ رمانی اجتماعی در مورد فضای پیش از انقلاب است که شخصیت های اصلی آن مبارزان قبل از انقلاب در سالهای 55 -56 و انواع روشهای مبارزه آنها علیه رژیم شاه است.

رمان «فصل کبوتر» نوشته حسین فتاحی، برگزیده دومین دوره جشنواره داستان انقلاب است. در واقع اثر رمانی اجتماعی در مورد فضای پیش از انقلاب است که شخصیت های اصلی آن مبارزان قبل از انقلاب در سالهای 55 -56 و انواع روشهای مبارزه آنها علیه رژیم شاه است.

 

موضوع این رمان درباره جوانی است که زندگی عادی داشته و بعد در پی آشنایی با دانشجویی وارد مبارزه می شود. حوادثی برای این جوان رقم می خورد تا شکل نهای اثر کامل شود. وقایعی که در این رمان اتفاق می افتد در واقع همان مبارزاتی بوده که توسط جوان ها و مبارزان در پیش از انقلاب علیه حکومت پهلوی صورت می گرفت. مثل مبارزات فرهنگی، پخش اعلامیه و مبارزه مسلحانه. این رمان به گروه های مبارزی که قبل از انقلاب با انواع روشها علیه شاه مبارزه می کردند اشاره دارد.

 

به بیان دیگر، رمان «فصل کبوتر» روایت روزهای پیش از انقلاب است، روزهایی متلاطم و پرحادثه، روزهایی که مردمان زیادی را با خود به خیابان‌ها کشاند و سرنوشت‌شان را تغییر داد.

 

ماجراهای این رمان داستان یک کارگر کارگاه مبل‌سازی را روایت می‌کند، کارگری که سال هاست در این شغل مشغول به کار است و تجربه و مهارت کافی دارد، اتفاقا، از طرف صاحب‌کار کارگاه با پیشنهاد کاری خوبی هم مواجه می‌شود و تلاش می‌کند تا با کار بیشتر، شرایط اقتصادی خود را اصلاح کند تا بتواند خانواده‌ی دختری را که به او علاقه‌مند است، راضی به وصلت کند.

 

وقایع رمان «فصل کبوتر» در حساس‌ترین برهه‌ تاریخ این مملکت اتفاق می‌افتد، در روزهای پیش از انقلاب، حجت، همان پسر مبل‌ساز، که پدرش را در یک سانحه‌ تصادف از دست داده، درگیر مبارزات انقلابی می‌شود، از قضا، کسی هم که پدر او را در تصادف رانندگی به مرگ کشانده، فردی امریکایی بوده که بعد از این حادثه به امریکا فرستاده شده تا بر اساس قانون کاپیتولاسیون، در کشورش محاکمه شود، و این مسئله، حجت و مادرش را خیلی اذیت می‌کند و مدام در ذهن‌شان خواستار محاکمه‌ قاتل پدرشان هستند.

 

در ادامه، همه چیز با آشنایی حجت و احد، تغییر می‌کند، احد، پسری‌ است جوان در همسایگی خانه‌ حجت که پس از آشنایی با او، در واقع چشم و گوش حجت را باز می‌کند و به او می‌فهماند که نگاهی دقیقتر به جامعه و اطرافش داشته باشد و سعی کند با شناختی نسبی از مردم و جامعه‌اش، فردی مفید باشد. اما این حساسیت، حجت را وارد وادی سیاست می‌کند.

 

نکته‌ مهم دیگری که می‌شود در «فصل کبوتر» حسین فتاحی، به آن پرداخت، بحث اوج و فرود داستان است، روایتی که در اوج شروع می‌شود، با کمی افت و خیز پیش می‌رود.

 

در ابتدای داستان با چند موضوع مختلف مواجه می‌شویم و ارتباط آنها را با شخصیت و زندگی حجت کشف می‌کنیم، به مرور که داستان پیش می‌رود، وارد فضای سیاسی و فعالیتهای مبارزاتی شخصیت اصلی داستان می‌شویم، و می‌توان به دلیل فضای حاکم بر اثر، نزول خط داستانی را امری طبیعی دانست، اما مسئله در واقع در پایان‌بندی اثر است، طوری که مخاطب وقتی به صفحات پایانی نزدیک می‌شود این سوال برایش ایجاد می‌شود که نویسنده چطور می‌خواهد در این چند صفحه‌ اندکِ باقیمانده، داستان را جمع کند و به سرانجام برساند؟

 

با همه‌ این تفاسیر، می‌توان رمان «فصل کبوتر» را رمانی دانست که در پیشبرد داستان، تا حدودی موفق بوده، اما در خلق شخصیت ها و پرداخت شان و ایجاد موقعیت های داستانی کامل و بی نقص، جای کار دارد. از نظر ساختاری، داستان واقعیت گرا است و به نظر می رسد بهترین سبک برای روایت یک داستان انقلاب همین سبک باشد و شاید نتوان از دیگر سبک ها به این خوبی برای روایت داستان انقلاب استفاده کرد. روایت داستان ساده یک روایت خطی است و این ممکن است به دلیل این باشد که برای قشر نوجوان نوشته شد است. از ابتدای داستان، گره افکنی ها و تعلیق هایی آمده که باعث می شود خواننده تا آخر پای کتاب بماند و داستان را بخواند. این تعلیق و گره افکنی ها باعث می شود به صورت زنجیر وار خواننده را در طول کتاب جلو ببرد. به نوعی تمام آن چیزهایی که لازم هست که داستان پیش رود در داستان گنجانده شده است که این به قوت و استحکام آن کمک می کند. فصل کبوت، کشمکش های به جایی دارد اما می توانست بیشتر از این باشد. مخصوصاً برای شخصیت حجت. اگر این کشمکش ها بیشتر می شد قطعاً جذابیت داستان بیشتر می شد.

 

اما داستان به صراحت و سادگی توانسته مسئله استبداد آمریکایی را بر سطح جامعه در سال های قبل از پیروزی انقلاب اسلامی را نشان بدهد. برخلاف بسیاری دیگر از داستان ها که این مساله را شعارزده مطرح می کنند، ماجرای قتل پدر حجت و محاکمه نشدن قاتل آمریکایی به دلیل قانون کاپیتولاسیون، آثار ملموس استبداد آمریکا را در سطح یک خانواده به تصویر می کشد.

 

فصل کبوتر، داستان مردمی است. یعنی وقایعی که در آن اتفاق می افتد دغدغه های مردم و اعمال و افعال توده مردم است نه سازمان ها و جریانات سیاسی. لذا نقش و تاثیر بسزای مردم را در وقوع انقلاب اسلامی نشان می دهد. حجت که شخصیت اصلی داستان محسوب می شود، سیر تحول درونی خود را تا انتهای داستان طی می کند. اما این تحول و تغییر زودهنگام و تقریباً به یکباره اتفاق می افتد. بهتر بود تعجیل در این تحول صورت نمی گرفت. حجت یک جوان سر به زیر و اهل کاری است که دغدغه اولیه اش ازدواج با دختر خاله اش، مهری، است. آشنایی او با احد وی را ابتدا درباره محیط کاری اش و سپس نسبت به فضای کشور و مسائل سیاسی حساس می کند و تا جایی پیش می رود که دست به یک عملیات مسلحانه علیه امنیت کشور می زند. البته حجت در این داستان قهرمان نیست، او فقط یک شخصیت است و مولفه های قهرمان بودن را ندارد. حجت در حوادث سعی می کند خونسرد باشد. او حتی در صحنه های مبارزه هم خونسرد است. هیچ دورنما و آینده ای برای فعالیت خود ندارد. حتی در عملیات انفجار در انبار آمریکایی ها هم به نظر می رسد دنبال ماجراجویی است و انگیزه انقلابی گری ندارد. در فصل 12 وقتی محمد برای او مقدمه سازی می کند تا عملیات را انجام دهد، با کنجکاوی فقط نگاه می کند و از خود می پرسد: " این کارها با وجود این همه مامور چطور امکان دارد؟ " و به خود جواب می دهد: " حتماً فکری برای انجام این کارها کرده اند. حتماً نقشه ای کشیده اند و بی حساب و کتاب کار نمی کنند. "

 

از طرفی، در فصل 11، تغییر مسیر زندگی اش و آشنایی با احد را مرهون مهری می داند! چرا که اگر مهری نبود، به فکر پیشرفت نمی افتاد و کارش بالا نمی گرفت و حتی با احد هم آشنا نمی شد. حجت این خوشبختی را مرهون مهری می داند و این دلیل روشنی است بر اینکه حجت اساساً انگیزه انقلابی گری و خداجویی برای فعالیت های سیاسی اش ندارد.  در نهایت، رمان فصل کبوتر را علی رغم نقدهای موجود می توان جزو رمان های خواندنی انقلاب اسلامی نامید.

 

چاپ) اول 1389) کتاب«فصل کبوتر» نوشته حسین فتاحی، در 176 صفحه و قیمت 2900 تومان توسط انتشارات سوره مهر در تهران چاپ و منتشر شده است.

 

علاقه‌مندان برای خرید نسخه دیجیتال کتب به شکل اینترنتی از کتابخانه دیجیتال سوره مهر به نشانی  Sooremehr.avaabook.com  امکان پذیر است.

 

به نقل از خبرگزاری فارس 

 

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]