تاریخ انتشار خبر: 27 دي 1392 - ساعت 22:26:15
کتابهایی خواندنی درباره پیامبراعظم

کتابهایی خواندنی درباره پیامبراعظم

شناخت دقیق و کامل زندگانی و سیره معصومین برای هر انسان مسلمان و معتقد امری لازم است که در این بسته کتابهایی خواندنی درباره پیامبراعظم برای مخاطبان معرفی شده است.

1

پيام آور رحمت‏

سيد على مير شريفى‏

نشرسمت‏

«پيام آور رحمت» كتابى است مختصر كه درباره سيره رسول گرامى اسلام (ص) نگاشته شده است. مؤلف این کتاب از اساتید برجسته تاریخ حوزه علمیه قم است. او در اين كتاب از شيوه معمول مورد قبول مورخان و محققان عرصه تاريخ كه كشف حقيقت مبتنى بر نصوص تاريخى در پرتو قراين و شواهد است پيروى كرده و سعى نموده است ناگفته‏ ها و كم گفته‏ ها و مشكلات و معضلات سيره را بيان نمايد. در انتخاب مطالب و گزينش مصادر صرفا به منابع سيره و تاريخ اسلام بسنده نكرده بلكه از صدها كتاب گوناگون از جمله تفسير، حديث، رجال، فضايل، ادبيات و غيره استفاده نموده و علاوه بر آن براى تحقيق ميدانى درباره جنگ موته و نگاشتن شرح حال جعفربن ابیطالب به كشور اردن سفر نموده و از شهرهاى موته، مَزار، معان، منطقه بَلقا و بندر عقبه در نزديكى مرز عربستان ديدن كرده است.

 نويسنده در مقدمه كتاب معرفى‏ اى اجمالى از جزيرة العرب، اوضاع جغرافيايى و اقتصادى و نيز وضعيت سياسى و اجتماعى و دين و فرهنگ آن سامان ارائه مى‏دهد و سپس طى سه فصل به بررسى سيره پيامبر اكرم (ص) مى‏پردازد. در فصل اول به وقايع قبل از بعثت پيامبر پرداخته و موضوعاتى چون ولادت پيامبر، دوران شيرخوارگى، سفر شام، جنگ‏هاى فجار، ازدواج با خديجه، ولادت على عليه السلام، آئين پيامبر قبل از بعثت و غيره را مورد بررسى قرار مى‏دهد.

 فصل دوم كه به وقايع دوران بعثت اختصاص يافته شامل موضوعاتى چون: بعثت، نقد و بررسى حديث عايشه، تاريخ بعثت، پيشگامى على (ع) در اسلام، دعوت خويشاوندان، دعوت عمومى، واكنش قريش، شكنجه و آزار مسلمانان توسط مشركان، هجرت به حبشه، داستان شعب ابو طالب، وفات ابو طالب و خديجه، سفر به طائف، إسرا و معراج، دعوت قبايل، بيعت عقبه اول و دوم، علل گرايش يثربيان به اسلام، مقدمات هجرت به مدينه و غيره مى‏باشد.

 در فصل سوم هم كه به وقايع دوران پس از هجرت تا رحلت پيامبر اكرم (ص) اختصاص يافته به موضوعاتى چون: تشكيلات يهوديان يثرب، پيمان عمومى مدينه، غزوات و سريه ‏هاى پيامبر، صلح حديبيه، بيعت رضوان، فتح مكّه، عظمت امير المؤمنين على عليه السلام، تولد ابراهيم، فرزند پيامبر (ص) ، امير المؤمنين جانشين پيامبر در مدينه در جريان جنگ تبوك، داستان مباهله، حجة الوداع، داستان غدير خم، سفارش قرآن و اهل بيت، وصيتى كه نوشته نشد، رحلت پيامبر، دفن پيامبر و آغاز اختلاف و غيره پرداخته شده است.

2

تاريخ پيامبر اسلام‏

دكتر محمد ابراهيم آيتى‏

نشر دانشگاه تهران‏

«تاريخ پيامبر اسلام» اثرى است كه بررسى تاريخ زندگى پيامبر اكرم (ص) مى‏پردازد. این کتاب از سوی شهید مطهری به عنوان یکی از آثار فاخر در سیره نبوی معرفی شده است. شهید مطهری در تمجید از مقام علمی ایشان چنین یاد می كند: « آقای آیتی یك مورّخی است نسبت به تاریخ صدر اسلام، من به جرأت می توانم بگویم در همه تهران و شاید در همه كشور كسی نداریم كه به تاریخ صد ساله اول اسلام مثل آقای آیتی احاطه داشته باشد. كسی مثل او نیست كه به جزئیات این قسمت از تاریخ احاطه و اطلاع داشته باشد. این مرد بر تمام متون تاریخی این قسمت مسلط است و جزئیاتش را می داند. اگر مثلا از جنگ بدر بپرسید، یك یك آدمهایش را می شناسد. حتی گاهی می گوید پدرش كیست، مادرش كیست، خویش و تبارش كیستند. حرفی كه این مرد بگوید سند است....» (ده گفتار، ص246)

بنا به گفته دكتر ابو القاسم گرجى، كه اين كتاب را مورد تجديد نظر قرار داده و مطالبى بدان افزوده است، نام اوليّه‏اى كه مرحوم آيتى براى كتاب انتخاب نموده «تاريخ اسلام» بوده است اما از آنجا كه در اين كتاب فقط به تاريخ زندگى آن بزرگوار قناعت شده است و حتى متأسفانه برخى از وقايع مهم أواخر عمر آن حضرت مانند: حجّة الوداع، قصه غدير خم، وقايع وفات آن حضرت و غيره آورده نشده است، نام «تاريخ پيامبر اسلام» براى آن مناسب‏ تر است. دكتر گرجى علاوه بر تجديد نظر كلى و دقيق سرتاسر كتاب و تغيير بسيارى از كلمات، تعبيرات، نامها و جمله‏ ها به ترجمه بسيارى از اشعار و عبارات عربى، ضبط اعلام، شكل و اعراب كلمات و غيره پرداخته است. برخى موضوعاتى كه در اين كتاب بدانها پرداخته شده عبارتند از:

اجداد رسول خدا (ص) ، حنفاء موحّد، شعراء معلّقات، ازدواج پيامبر، فرزندان پيامبر، بعثت رسول خدا، آغاز دعوت، نخستين مهاجران حبشه، مهاجران حبشه در نوبت دوم، وفات ابو طالب و خديجه، واقعه إسراء، واقعه معراج، واقعه شق القمر، دعوت قبايل عرب، مقدمات هجرت به مدينه، بيعت عقبه اول و دوم، مهاجرت مسلمانان به مدينه، شوراى دار النّدوة يا تصميم نهايى قريش، وقايع سالهاى اول تا نهم هجرت مانند: ورود رسول خدا به مدينه، تغيير قبله، شمار غزوات رسول خدا، غزوات پيامبر، سفراى قريش، سفيران رسول خدا (ص) دعوت پادشاهان مجاور به اسلام، فتح مكّه و تاريخ آن، مسجد ضِرار، وفدهاى عرب و...

3

خاتم پيامبران صلى الله عليه و آله و سلم‏(ترجمه)

محمد ابو زهره،حسين صابرى‏

بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى

«خاتم النبيين» اثرى است كه در آن به جوانب مختلف رويدادهايى كه در تاريخ حيات پيامبر گرامى اسلام محمد مصطفى صلى اللّه عليه و آله و سلّم روى داده است پرداخته مى‏شود و مؤلف از آنها نكات بديع و تازه‏اى را استنباط مى‏نمايد.مؤلف به جاى نقل داستان بيشتر توجه خود را معطوف به تحليل و بررسى مسائل مى‏ نمايد و در كنار آن در حدّ امكان به احكام اسلامى و چگونگى تشريع آنها در سير حوادث تاريخى اسلام مى‏پردازد.

كتاب داراى سه بخش اساسى است:

بخش اول به زندگانى پيامبر(ص)از ولادت تا هجرت اختصاص يافته است.در اين بخش به معرفى نياى بزرگ پيامبر،يعنى ابراهيم عليه السلام،بناء كعبه،محمد در تورات و انجيل،نسب پاكيزه حضرت،اصحاب فيل،رحلت آمنه عليها سلام اللّه،حلف الفضول و غيره در قبل از بعثت و وحى، مراتب و اشكال وحى،مراحل دعوت به اسلام،اولين مسلمانان،هجرت به حبشه،اسراء و معراج، هجرت به مدينه و غيره پس از بعثت پرداخته مى‏شود.

بخش دوم به جهاد حضرت و گسترش دعوت اسلامى و رفع آزار و اذيت مشركان نسبت به مؤمنان اختصاص يافته و غزوات حضرت معرفى شده و از صلح حديبيّه سخن به ميان آمده است.

بخش سوم به وقايع پس از صلح حديبيه نظير داستان فدك،سريه‏هاى پيامبر اكرم و برخى غزوات حضرت،فتح مكّه،وفود،انتشار و گسترش دعوت اسلامى،حجة الوداع،همسران پيامبر(ص) و رحلت جانسوز حضرت اختصاص يافته است.

4

سيره صحيح پيامبر اعظم(12جلد)

جعفر مرتضى العاملي

دکتر محمد سپهری

«الصحيح من سيرة النبي الأعظم » كتابى است كه به تفصيل سيره و زندگانى رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله و سلّم) را تبيين مى‏كند. این كتاب، جايزه كتاب سال جمهورى اسلامى را دريافت كرده است و ترجمه و تلخیص آن به عنوان اثر برگزیده جشنواره «محمد(ص)، پیامبر صلح و رحمت» معرفی و تقدیر شد. همچنين پس از انتشار جلد يازدهم آن، در سال 1380، نشستى به منظور تجليل از كتاب و مؤلف آن از سوى پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار و مجموعه مقالاتى با عنوان «رويكرد الصحيح به سيره رسول خدا(ص)» درباره آن تدوين و منتشر شد.

در ميان اهل سنت كتبى مانند سبل الهدى و امتاع الاسماع كه به تفصيل درباره سيره و زندگانى رسول خدا سخن گفته باشد،وجود داشت اما در ميان شيعيان اماميه جاى چنين اثرى خالى بود تا آنكه در دهه‏ هاى اخير، عالم و مورخ و محقق حوزه علميه قم و لبنان به تأليف كتاب الصحيح من سيرةالنبى همت گماشت. اين اثر ابتدا به تدريج و به شكل تك جلدهايى تا يازده جلد تدوين و به علاقمندان عرضه شد و اكنون مجموع آن در 35 جلد تكميل شده است. استاد علامه جعفر مرتضى عاملى با نگاه خاص و شيعى خود به سيره و تاريخ پيامبر،با بهره‏ گيرى از منابع فراوانى از فريقين به بازسازى سيره نبوى پرداخته است.

ويژگى ارزشمند

نويسنده علاوه بر سبك ويژه در سيره‏نگارى كه بر آموزه‏هاى كلامى و نقد و ارزيابى حديث در حوزه تاريخ مبتنى است، در اين زمينه اصول و مبانى راهبردى نوينى به خواننده ارائه مى‏دهد، ديدگاه‏هاى ابتكارى ارزشمندى در شمارى از حوادث و وقايع مهم و سرنوشت‏ساز تاريخ اسلام دارد كه همين ويژگى‏هاى منحصر به فرد، «الصحيح» را از ديگر كتابهاى قديم و جديد سيره ممتاز كرده است.

روش تأليف‏

شيوه مؤلف چنين است كه روايات و نقل‏هاى فراوانى از يك واقعه يا حادثه تاريخى را از منابع گوناگون نقل نموده، سپس به نقد و ارزيابى آن از وجوه و جنبه‏هاى متعدد مى‏پردازد. كتاب الصحيح من سيرةالنبى، تمام مباحث دوران مكه و مدينه را به ترتيب تاريخى و به شيوه سالشمار، در بر دارد. بنابراين از ويژگى‏هاى آن، پرداختن به تمامى موضوعات حتى جزئيات رويدادهاست. در عين حال تفاوت اصلى آن با ديگر آثار تفصيلى آن است كه با نگاهى نقادانه به بررسى و تحليل يكايك گزارش‏هاى مورخان و سيره‏نويسان مى‏پردازد. هر چند در مواردى مؤلف، با استفاده از گزاره‏هاى كلامى به تحليل داده‏هاى تاريخى روى آورده است، ليكن در مجموع تلاش كرده با توجه به مجموع روايات تاريخ اسلام و همچنين احاديثى كه جنبه تاريخى ندارند، اثرى عالمانه و مبتنى بر روش‏هاى محققانه ارائه دهد.

ترجمه این اثر نیز در 12 جلد توسط دکتر محمد سپهری با عنوان «سيره صحيح پيامبر اعظم(ص)» تحت اشراف گروه تاريخ و تمدن پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي منتشر شده است.

5

فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم( ص)

 آيت الله جعفر سبحانى‏

بوستان كتاب

«فروغ ابديت» كتابى است به فارسى كه به تجزيه و تحليل كاملى از زندگانى پيامبر اكرم (ص) مى‏پردازد. درباره زندگانى پيامبر آثار گوناگونى نگاشته شده است اما نويسنده این کتاب فقیه و متکلم معاصری است كه اين كتاب را با دو ويژگى نسبت به ساير آثارى كه در اين موضوع به رشته تحرير درآورده است: نخست اينكه در اين كتاب به بيان وقايع مهم و حوادثى كه آموزندگى بيشترى دارد پرداخته شده و از تفصيل و بيان رويدادهاى جزئى مانند بسيارى از سريه ‏ها(جنگها و درگیری­ های بدون حضور پیامبر(ص)) صرف نظر شده است و تمام رويدادهاى تاريخى از منابع اصيل و دست اول گردآورى شده است. دوم اينكه در ضمن بررسى‏ها، انگشت روى اعتراضات و اشكالات و احيانا غرض ورزيهاى خاورشناسان نهاده شده و به كليه انتقادهاى آنها پاسخ داده شده است.

 كتاب در دو جلد منتشر شده و مجموعا مشتمل بر 65 فصل با عناوين و موضوعات ذيل مى‏باشد: شبه جزيره عربستان يا گهواره تمدن اسلامى، عرب پيش از اسلام، اوضاع روم و ايران دو امپراطورى بزرگ جهان، نياكان پيامبر اسلام، ميلاد پيامبر، دوران كودكى پيامبر، بازگشت به آغوش خانواده، دوران جوانى، از شبانى تا تجارت، از ازدواج تا بعثت، نخستين جلوه حقيقت (لزوم بعثت پيامبران، اقسام چهارگانه وحى، افسانه‏هاى دروغ در زندگى پيامبران و... ) ، نخستين وحى در چه روزى نازل شد (اختلاف تاريخ نگاران در روز نزول وحى، پاسخ دانشمندان شيعه) ، نخستين مرد و زنى كه ايمان آوردند (دلائل سبقت على (ع) در ايمان، مسأله‏ اى به نام انقطاع وحى و... ) ، دعوت‏هاى سرّى و خويشاوندان، دعوت عمومى، داورى قريش درباره قرآن (اسرار نزول تدريجى قرآن و... ) ، نخستين هجرت حربه‏ هاى زنگ زده (تهمت‏هاى نارواى قريش به پيامبر، انديشه مقابله با قرآن و... ) ، افسانه غرانيق، محاصره اقتصادى، مرگ ابو طالب (بحث درباره ايمان ابو طالب و دلائل آن) ، معراج از نظر قرآن و حديث و تاريخ (روايات معراج، آيا معراج جسمانى بوده است و... ) ، سفرى به طائف، پيمان عقبه اول و دوم، سرگذشت هجرت، رويدادهاى نخستين سال هجرت (عقد اخوت، پايه‏گذارى مسجد النبى و... ) ، رويدادهاى سال دوم هجرت (تهديد خطوط بازرگانى قريش و... ) ، تبديل قبله، جنگ بدر، ازدواج على و فاطمه (س) ، جنايات يهوديان بنى قينقاع، غزوه احد، كشتار معلمان قرآن، غزوه بنى النضير، تحريم شراب، كوبيدن سنتهاى غلط، غزوه احزاب، آخرين لانه فساد (محاصره دژ بنى قريظه، خيانت ابولبابه و ترسيم آن، سخنان محكومان در لحظات اعدام و... ) ، كنترل دشمنان، شورشيان بنى المصطلق، داستان إفك، يك سفر مذهبى و سياسى (سرگذشت بيعت رضوان، صلح حديبيه و... ) ، سفيران پيامبر در جهان، غزوه خيبر، سرگذشت فدك، عمره قضاء، فتح مكه، غزوه تبوك، وفود، مباهله، حجة الوداع، مدعيان دروغگو، رحلت پيامبر و وقايع هنگام وفات ايشان و بعد از آن و غيره.

6

سيره نبوى« منطق عملى»(4 جلد)

مصطفى دلشاد تهرانى‏

نشر دريا

«سيره نبوى، منطق عملى» دفتر اول: سيره فردى كتابى است كه به بررسى زندگى، منش، روش و اصول عملى در سيره پيامبر اكرم (ص) به عنوان گنجينه‏اى بس گرانبها، براى استوار گردانيدن حصارهاى اعتقادى و چنگ زدن به اصول برهانى، مى‏پردازد. آن چه تحت عنوان سيره نبوى (منطق عملى) تدوين شده است با انگيزه پرداختنى دوباره به كتاب و سنّت و مرورى در اصول برخاسته از سيره نبىّ اكرم بوده است. در بخش «سيره فردى» با اشاره به ضرورت بحث در سيره، به بحث درباره واژه «سيره» و پيشينه كاربرد اصطلاحى اين واژه و سيره ثابت يا متغيّر و... پرداخته و از آن پس به بررسى سيره فردى پيامبر اكرم (ص) در موضوعات ذيل مى‏پردازد:

اصل حفظ حدود اللّه، اصل كيفيت استخدام وسيله، اصل اعتدال، اصل زهد، اصل ساده زيستى، اصل تفكّر و تدبّر، اصل حرّيت، اصل استقلال، اصل عزّت، اصل عدم تكلّف، اصل نظم و انضباط و اصل صبر و استقامت.

 دفتر دوم: سيره اجتماعي در اين دفتر به اصول سيره اجتماعى پرداخته شده كه اسلام اساس آئين خود را بر پايه اجتماع قرار داده است و التزام به منطق عملى پيام‏آور آن، ضامن كرامت و عزت مردمان، رهايى و سيادت مستضعفان، زوال و شكست مستكبران و سلامت و عدالت براى همگان است. اصولى كه در اين دفتر مورد بررسى قرار مى‏گيرند بدين شرح است: اصل رفق و مدارا، اصل تكريم، اصل عدم مداهنه، اصل عدم استرحام، اصل عدم انظلام، اصل عدالت اجتماعى، اصل شورا، اصل اهتمام براى مستضعفان، اصل مقابله با مستكبران، اصل مساوات، اصل أخوّت و اصل تعاون، تكافل و مساوات.

 دفتر سوم: سيره مديريتى مديريت علم و هنر برنامه ‏ريزى، متشكّل و هماهنگ كردن، رهبرى و كنترل فعاليت‏هاى مختلف به منظور نيل به هدفى مشخص و تدبير امور در عرصه ‏هاى مختلف است و اين علم و هنر در زيباترين و والاترين چهره‏ اش در سيره نبوى قابل مشاهده است. با تمسك به اصول سيره نبوى است كه تحولى اساسى در روابط زمامداران و مردمان فراهم و سير به سوى مقصد كمال ميسّر مى‏شود. آن چه در اين دفتر آمده توشه‏اى است در اين جهت. در اين دفتر اصول ذيل مورد بررسى قرار مى‏گيرد: اصل اصلاح رابطه خود و خدا، اصل رحمت و محبت، اصل شرح صدر، اصل رعايت اهليت، اصل تبعيت و اطاعت، اصل تفويض اختيار و مسئوليت خواهى، اصل انضباط و جدّيت، اصل تصميم گيرى، اصل پايبندى به عهد و پيمان، اصل عدم احتجاب، اصل جلوگيرى از سوء استفاده اطرافيان و وابستگان، اصل توجيه امور، اصل نصيحت و انتقاد متقابل و اصل برپا داشتن حق و عدل.  مطالب كتاب با مراجعه به منابع متعدد تاريخى، فقهى، كلامى، ادبى و غيره فراهم آمده است.

 7

سیره رسول خدا با همسران

زهرا عبداللهی

دفتر نشر معارف

قرآن کریم، رسول خدا(ص) را الگو و اسوه معرفی کرده است. آشنایی با رفتار خانوادگی و سیره حضرت رسول اکرم(ص) می‌تواند بهترین الگو برای مسلمانان و خانواده‌های مذهبی باشد تا به وسیله پیروی از آن، بتوانند خانواده‌ای سالم داشته باشند و با آرامش کامل برای رسیدن به کمال انسانی تلاش نمایند.

این کتاب در شش فصل به بررسی سیره رسول خدا(ص) با همسران پرداخته است: سیره رسول خدا(ص) اسوه قرآنی، شناخت همسران پیامبر و دلایل تعدد زوجات، سیره آموزشی رسول خدا(ص) با همسران، سیره تربیتی رسول خدا(ص) با همسران سیره اخلاقی رسول خدا(ص) با همسران، سیره سیاسی ـ اجتماعی رسول خدا(ص) با همسران.

نویسنده در فصل  اول به معنای سیره و اسوه، ضرورت انتخاب اسوه و الگو، گسترده الگوگیری، شناخت مقام رسول خدا(ص) به عنوان اسوه حسنه، تأسی‌کنندگان به اسوه حسنه پرداخته است. در فصل دوم همسران پیامبر و دلایل تعدد ازدواج حضرت(ص) بیان می‌شود. در فصل بعدی، سیره آموزشی پیامبر(ص) در تعالیم اسلامی و نتایج آموزش پیامبر(ص) تبیین می‌شود. در سیره تربیتی رسول خدا(ص) با همسران، ضرورت مداومت در تربیت و اهمیت رشو در تربیت (الگودهی عملی، محبت، سعه صدر، موعظه و نصیحت، تشویق، تذکر، تغافل و تنبیه) می‌آید. در فصل پنجم سیره اخلاقی پیامبر(ص) با همسران به صورت مبسوط بیان می‌شود. پیامبر(ص) و حضور همسران در اجتماع، پیامبر(ص) و مشارکت سیاسی همسران، گستره مشارکت سیاسی ـ اجتماعی و عملکرد منفی برخی از همسران در فصل آخر سیره سیاسی ـ  اجتماعی رسول خدا(ص) با همسران می‌آید.

8

پاسخ به شبهات کلامی درباره ی پیامبر اعظم

محمد حسن قدردان ملکی

پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

نویسنده کتاب از پژوهشگران حوزه علمیه قم است که سالهای زیادی در عرصه پاسخگویی به شبهات کلامی فعالیت می کند. در این کتاب شبهات مطرح در خصوص شخصیت پیامبر اسلام(صلوات الله علیه) را مورد بازکاوی قرار داده، آن را در دو بخش، انجام و سامان بخشیده است. در بخش اول، نگارنده با رویکرد کلامی - فلسفی به تحلیل شبهات کلامی و اعتقادی در هفت فصل(1. امی بودن پیامبر؛ 2. علم و غیب؛ 3. معجزات؛ 5. نیوت و وحی؛ 6. خاتمیت؛ و 7. حکومت و مشروعیت) پرداخته است.

در بخش دوم تحت عنوان «شبهات تاریخی و اجتماعی»، شبهات متوجه شخصیت و اخلاق فردی و اجتماعی حضرت در سه فصل (زندگی و اخلاق فردی، اخلاق جنسی و اجتماعی) مورد کالبدشکافی قرار گرفته است..

محمد حسن قدردان قراملکی به صورت ویژه در بخش اخلاق جنسی پیامبر در این کتاب درباره علل ازدواج‌های پیامبر توضیحات مبسوطی بر اساس اسناد متقن تاریخی و آیات و روایات معتبر ارائه می دهد و به رفع شبهات در این موضوع می پردازد.

9

دانشنامه صحابه پیامبر اعظم

هیات تحریریه پژوهشکده باقرالعلوم (علیه السلام)

شرکت چاپ و نشر بین الملل

دانشنامه صحابه پیامبر اعظم بررسی شرح حال اهل بیت (علیهم السلام) و 300 نفر از صحابه به همراه مقدمه ای یکصد صفحه ای در تعریف لفظ صحابه و صحابه نگاری گردآوری شده است. جلد اول در مورد اهل بیت پیامبر(ص) شامل: امیرالمؤمنین امام علی، فاطمه زهرا، امام حسن و امام حسین (علیهم السلام) است. و جلد دوم در مورد صحابه خاص شامل: 21 نفر از صحابه شاخص پیامبر (ص) که از طرفداران امیرالمؤمنین امام علی(ع) باقی ماندند. جلد سوم به ترتیب حروف الفبایی شامل کل حرف الف و شامل 63 نفر از صحابه،جلد چهارم، از حرف ب الی خ و شامل 56 نفر، جلد پنجم از حرف خ الی ع و شامل 72 نفر، جلد ششم، از ادامه ع الی ف و شامل 53 نفر و جلد هفتم از حرف ق الی ی و شامل 52 نفر از صحابه است.

این اثر زیر نظر استاد برجسته تاریخ حوزه علمیه قم حجه الاسلام و المسلمین محمدهادی یوسفی غروی ارزیابی شده است.

10

دانشنامه سیره نبوی (2جلد تا به امروز)

گروه پژوهشي تاريخ اسلام

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

این دانشنامه به زندگینامه صحابه پیامبر (ص) اختصاص یافته است. مدخل مفصلی هم در باره خود حضرت محمد (ص)  در ابتدای جلد اول دارد. مقدمه‌ای نیز درباره کتاب‌های مربوط به صحابه شناسی، پیشینه بحث در این باره را در متون کهن دنبال کرده است. کار نوشتن این طرح توسط جمعی از پژوهشگران پژوهشگاه حوزه و دانشگاه انجام پذیرفته و مدخل‌ها متعلق به همان افراد است که نامشان زیر هر مدخل آمده است. این امر سبب شده است تا یکدستی در نگارش حفظ شود و به کیفیت کار بیفزاید. مدخلهای  مجلد دوم از نام «اثال بن نعمان» آغاز شده و تا «حثیله بن عامر» ادامه یافته است. روش کلی حاکم بر این دانشنامه روش دایره المعارفی و تقریبا واحد است و شامل کلیه اطلاعاتی می شود که در باره یک شخص در منابع آمده است. در این زندگینامه ها سعی شده است تا نام اشخاص به دقت مورد بررسی قرار گرفته و اگر یک نفر به چند نام در کتابهای صحابه شناسی آمده در یک جا نقل شود. منابع هر مدخل در ذیل آن آمده و عموما از مصادر کهن تاریخ اسلام است. «دانشنامه سیره نبوی» در پنج محور به بررسی اعلام اشخاص، اعلام جغرافیایی، اماکن، قبایل و حوادث صدر اسلام می‌پردازد و سیره نبوی را با رویکرد دایرةالمعارفی تقریر می‌کند، گفت:‌ بخش صحابی این دانشنامه با نگاه تقریبی نوشته شده است و سعی قرار است این دانشنامه در 10 جلد و هر جلد در معرفی 600 واژه به رشته تحریر درآید، تصور این   است که  تدوین و انتشار این مجموعه تا چهار سال آینده به پایان برسد.

11

درباره مستشرقین و پیامبر(صلی الله علیه و آله

محمد
کارن آرمسترانگ
کیانوش حشمتی
نشر حکمت

 کتاب «محمد» نوشته خانم کارن آرمسترانگ، با ترجمه کیانوش حشمتی، پر فروش ترین کتاب سال امریکا پس از حادثه یازده سپتامبر است که چاپ نخست آن، سال 1383 در انتشارات حکمت تهران به چاپ رسیده است.
خانم کارن آرمسترانگ، یکی از صاحب نظران دین در جهان غرب است. وی به مدت هفت سال راهبه ای کاتولیک بود؛ سپس در 1969 در دانشگاه های آکسفورد لندن، ادبیات کلاسیک و مدرن خوانده است. وی، چند برنامة تلویزیونی نیز، دربارة پولس رسول و تاریخ کلیسا تهیه کرده است. او سپس، به نوشتن کتاب هایی در زمینه اندیشه دینی روی آورد؛ در حالی که جهان نگری او، بر آمده از بینش دینی مسیحی و خرد باوری غربی است. وی، همواره کوشیده است به عنوان یک پژوهشگر به دین ها بنگرد. به سخن دیگر، تلاش آرمسترانگ این بوده تا بنیاد مشترک دین های سامی را بیابد و از میان آن ها پلی بزند. این بنیاد مشترک از دید او، پیام مهر و محبت این دین ها است. تألیفات وی از جمله، کتاب های پر فروش و نام آورجهان است. این آثار عبارتند از:
«ازمیان معبر باریک» که زندگی نامه خود نویسنده است؛ «تاریخچه ای از خدا»؛ این کتاب به بیش از سی زبان تر جمه شده است، «اسلام تاریخی کوتاه»، «کتاب بودا»، «در جست وجوی خدا : بنیادگرایی در آیین یهود»، «مسیحیت و اسلام»، «تاریخ اورشلیم: یک شهر، سه دین»، «خدا شناسی از ابراهیم تا کنون» و «عارفان انگلیسی قرن چهاردهم».
اما، انگیزة او از نوشتن این کتاب، دفاع از اسلام و روشن کردن ذهن مسیحیان غربی، نسبت به چهرة نورانی پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - است که پس از انتتشار آیات شیطانی سلمان رشدی در غرب، دچار ابهام شده بود. خانم آرمسترانگ به خاطر نوشتن این کتاب در سال 1999، مفتخر به در یافت جایزه رسانه شورای امور عمومی مسلمانان گردید.
کتاب حاضر، در سیصد و هفتاد و هفت صفحه و ده فصل تنظیم شده است. پاورقی ها و ارجاع های هر فصل در پایان کتاب با عنوان یادداشت ها است. در ابتدای کتاب نیز، دو مقدمه از نویسنده و مترجم کتاب آمده است.
مترجم، کتاب را در سال 1382(2004م) ترجمه کرده و هدفش نیز، دغدغه هایی بوده که پس از انتشار آیات شیطانی و خلأ موجود، برای معرفی چهره واقعی پیامبر - صلی الله علیه و آله - در غرب و به ویژه به زبان انگلیسی، برای وی وجود داشته است؛. کتاب حاضر، نوشته یک غیرمسلمان است که دربارة پیامبر - صلی الله علیه و آله - و پس از حادثة سلمان رشدی نوشته شده است. پس از ترجمه، مشاورة این کتاب و مطابقت آن با متون اسلامی بر عهده حجت الاسلام شیخ عبدالله حقیقت بوده که در مواردی به نقد مطالب نویسنده در زیر نویس ها پرداخته است.

 12
محمد رسول خدا
آنه ماری شیمل
حسن لاهوتی
مرکز انتشارات علمی و فرهنگی
کتاب «محمد رسول خدا»، آن چنان که خود در مقدمه کتاب بیان داشته است، حاصل چهل سال علاقه نویسنده نسبت به شخصیت پیامبر است. «آنه ماری شیمل» در شهر ارفورت آلمان متولد گردید. وی از کودکی به مطالعات شرقی و اسلامی علاقه مند بود و خانواده اش تا اندازه ای در شکل گرفتن این اشتیاق مؤثر بودند. در پانزده سالگی تصمیم به فراگیری زبان عربی گرفت اما معلمش او را محدود به آموزش این زبان نکرد، بلکه کوشید شاگرد خود را با فرهنگ اسلامی مأنوس کند. در نوزده سالگی وارد دانشگاه شد و پس از اخذ دکترای اسلام شناسی، در حالی که 24 سال داشت، با تدریس در مراکز علمی و دانشگاهی به آموزش و پرورش دانشجویان مشتاق به معارف دینی و مذهبی پرداخت و در روشنگری در باره دین اسلام نقش مهمی را عهده دار شد. وی خاطرنشان می کند: «اسلام آئینی است که در بین غربی ها بسیار بد فهمیده شده و توسط افرادی ناوارد و احیانا مُغرض به اموری غیر واقع متهم گردیده است.»
وی، بر این باور است که متداول ترین علت رنجشی که مسیحیان، بیش تر نابخردانه در دل مسلمانان نشانده اند، از آن بر می خیزد که مسیحیان مطلقاً از درک حرمت بسیار والایی که مسلمانان برای شخص پیامبر خود قائلند، ناتوانند.
خانم شمیل، با نگرشی ظریف، تلاش کرده مهر پیامبر را در دل مسلمانان ترک و عرب و افریقایی جست وجو کرده و در این زمینه تنها به تأملات عارفانه و دقایق شاعرانه و افکار فیلسوفانه و گزارش های مورخان و راویان احادیث و مفسران قدیم و جدید قرآن در عالم اسلام منحصر نمی شود، بلکه، گوشه هایی از بحث ها و جدل ها و استدلال های متکلمان و متفکران را در روشن بینی های عارفان پاکدل مسلمان گرد آورده است. شیمل، با نشان دادن چهره انسانی و روحانی پیامبر اسلام - صلی الله علیه و آله - به عالم غرب، سعی کرده توهمات غرب را نسبت به پیامبر روشن سازد.
وی، در جایی از کتاب می گوید: «شاید خوانندگان مغرب زمین که با سنت آمیخته به نفرتی چندین قرنی، نسبت به محمد پرورش یافته اند، انگشت تحیر گزند، اگر دریابند که در همه خبرها و گزارش ها بر خصلتی که در وجود پیامبر به طور ویژه تأکید رفته است، فروتنی و مهربانی اوست. نکته ای که در غرب به شدت بر خلاف آن تبلیغ می شود و همواره تلاش شده تا پیامبر- صلی الله علیه و آله - را شخصی خشن و جنگ طلب معرفی کنند».
خانم شیمل معتقد است، یک نوع همگرایی و تشابه در رفتار و آداب همه مسلمانان وجود دارد که برگرفته از تلاش آنان برای به کار بستن روش و سیره پیامبر- صلی الله علیه و آله - در زندگی روزمره آنان است.
13
محمد بر پایه کهن ترین منابع
مارتین لینگز
حسین تهرانی نسب
نشر حکمت
زندگی حضرت محمد(ص) بر پایه کهن ترین منابع کتابی است نوشته مارتین لینگز که در میان آثار این نویسنده به عنوان شاهکار وی شناخته شده است و از مشهورترین و پرخواننده ترین آثار درباره زندگی پیامبر اسلام (ص) به زبان انگلیسی است.
 كتاب «محمد (ص) بر اساس كهن ترين منابع» از جمله آثار لينگز است كه ترجمه فارسي آن بتازگي وارد بازار نشر شده است. نسخه اصلي اين اثر نخستين بار در سال 1983 ميلادي منتشر شد و تاكنون دست كم شش بار تجديد چاپ شده است. اين اثر تاكنون به زبان هاي فرانسه، ايتاليايي، اسپانيايي، تركي، آلماني، مالي، عربي، اردو و سوئدي ترجمه شده و در سال هاي 1983 و 1990 در پاكستان و مصر برنده ارزنده ترين جوايز شد. بر اين كتاب، مرورها و نقدهاي فراواني نگاشته شده كه دقيق ترين و مفصل ترين آنها (به ادعاي مترجم فارسي) نقد حمزه يوسف است و در پاورقي ترجمه فارسي كتاب لينگز بارها به اين نقدها اشاره شده است.
مترجم در مقدمه خود در باب كتاب لينگز مي نويسد: طيف وسيعي از ناقدان و ناظران اين گونه آثار در توصيف اين كتاب از كلمات عالي، زبان فاخر، مهيج، جذاب، مبهوت كننده، باشكوه، روشنگر، باعظمت و... استفاده كرده اند. همچنين يكي از برجسته ترين ويژگي هاي آن، مبرا بودن از نقيصه تجددزدگي و احساس حقارت در برابر علوم مدرن است كه بسياري از ناديدگان مبتدي به سبب اين نقيصه، بخش هايي از سيره (بالاخص معجزات حضرت رسول) را كه با عقل جزئي شان مغاير است سانسور يا دستكم با لحني عذرخواهانه تاويل مي كردند.
این کتاب به زندگی پیامبر(ص) بر پایه کهن ترین منابع داستانی بر مبنای روایتی محققانه از زندگی حضرت محمد(ص) نوشته شده است و از زمان انتشارش تا به حال جوایز متعددی را از آن خود کرده و انتشار آن به چاپ‏‎های بسیاری رسیده است و شمارگان آن در کشورهای انگلیسی زبان از شمار جمعیت مسلمانانشان نیز فزونی یافته است. کتاب مذکور مورد توجه بسیاری از سیاستمداران غربی قرار دارد. تونی بلر نخست وزیر سابق انگلیس نیز در مصاحبه‏ای این کتاب را یکی از محبوبترین کتاب ها قلمداد کرده است.
موسسه انتشارت حکمت این کتاب را به تازگی با ترجمه سعید تهرانی نسب منتشر و به چاپ دوم رسانده است، وفادرای به متن و امانتداری در ترجمه از دغدغه‏ها و دل‏مشغولی‏های اصلی مترجم این کتاب بوده است به صورتی که بنا بر اعتقاد وی در این کتاب که موضوعش سیره و شیوه کسی است که از پیش از بعثت تا به امروز از بارزترین صفاتش "امانتداری" بوده، توجه به این مسئله بیشتر اهمیت دارد.
در پشت جلد کتاب "محمد بر اساس کهن ترین منابع" آمده است :
"طیف وسیعی از نخبگان و خبرگان معروف جهان ظهور این کتاب به زبان انگلیسی را رویدادی فرخنده و پیشرفتی چشم گیر در مباحث مربوط به عرفان، دین شناسی، و تاریخ اسلام قلمداد کرده‏اند. شیرینی و خوش بینی، صفات جدایی ناپذیر شخصیت فوق العاده‏ای هستند که نام و داستان حقیقی زندگی اش عنوان این کتاب را تشکیل می دهد و جای بسی شکر است که یکی از عمیق ترین متفکران معاصر، که به گونه ای کمیاب دقت و زیرکی را با زیبایی شناسی و لطافت روح توامان داشته، به نگارش این اثر اهتمام ورزیده است. صداقت و جسارت علمی و پایبندی به اصول پژوهش از یک سو، ایمان عاشقانه و اخلاص تحسین برانگیز از سوی دیگر، محصولی پدید آورده است که همان قدر که معتبر و مستند است، ذوقی و هنری است و چنان که از اثری مربوط به پیغامبران آفریننده جهان انتظار می رود، بر انگیزنده امید و شادی، و حامل عشق و نور است".
بنا بر نوشته مترجم، این کتابی است تحول زا که خواندنش برای بسیاری از خوانندگان یک "حادثه " بوده است و سبب این خاصیت همان حقیقتی است که عنوان این کتاب به صراحت بیان می کند. کتاب مارتین لینگز در میان آثاری که درباره زندگی پیامبر نوشته شده است به صورت بسیار واقعی به موضوعات پرداخته است و کتاب وی در واقع شکل جدیدی از ترجمه سیرت رسول الله ابن اسحاق است که از دخالت دادن گرایش ها امروز در گزارش خود به شدت پرهیز کرده است.

نظرات شما
[کد امنیتی جدید]