نه آبی نه خاکی

 

نقد و بررسی رمان نه آبی نه خاکی نوشته علی مؤذنی

در یکی از اعزام های گروهی به جبهه های جنگ، سعید به همراه گروهی عازم جنوب کشور است. پدر ومادرش با رفتن او موافق نیستند وهنوز نتوانسته اند از فرزند خود دل بکنند. برادرش، حمید از آمریکا تماس گرفته و به او یادآوری کرده که به دانشجوهای زنده بیشتر نیاز است. سعید به کنایه و طعنه جواب او را داده و تصمیم قطعی خود را به او اعلام کرده است. سعید بار اول که با حمید پشت تلفن حث و مجادله کرده، به جبهه اعزام نشده تا مبادا به حساب لجبازی او گذاشته شود، ولی حالا همراه گروهی عازم است.

در جمع دانشجوی و جوان گروه، فقط یک نفر متأهل است به نام ابراهیم که آن هم همسرش با او گفته تو به تکلیف خود عمل کن، ولی نصف ثوابش مال من(اعلام رضایت با لحنی طنز)

همراهان سعید شهر را آفتی می‌دانند که باید هر چه زودتر از آن خارج شوند، و زمانی که از شهر خارج می‌شوند، شوخی‌های بچه‌ها شروع می شود. مقصد اصلی گروه اعزامی، منطقه انرژی اتمی، مقر لشکر 17 علی ابن ابی طالب(علیه السلام) در حاشیه رود کارون، کنار روستای دارخوئین است.

آنها هنگامی که به قم می‌رسند، جنبه های عرفانی این شهر به سراغشان می‌آید. ساعاتی در آن شهر نگه می‌دارند و از آن‌جا به زیادت مسجد جمکران می‌روند ودر مورد تک تک افراد گروه از امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) شفاعت می‌طلبند.

بچه‌های گروه در طول مسیر سعید را میرزا خطاب می کنند. آنها در نهایت به اهواز و بعد انرژی اتمی می رسند. لشکر مستقر در آن‌جا مملو از نیروست.

قرار می‌شود بچه‌ها هر کدام در شبانه روز، چهار ساعت نگهبانی بدهند. بقیه سعی می کنند استراحت کنند. آنچه بعد برایشان روشن می شود، این است که قرار است عملیات در یک منطقه آبی – خاکی صورت گیرد. در ادامه جابه جایی و سازماندهی نیروهای از راه رسیده و نیروهای موجود در محل، 32 نفر از آبدیده ترین افراد برای تشکیل دسته ویژه محمد رسول الله (صلی الله علیه وآله) انتخاب می‌شوند و برای غواصی برده می شوند. بقیه نیروها را هم در گردان کربلا سازماندهی می کنند.

 

تحلیل رمان

رمان«نه آبی، نه خاکی» نوشته علی مؤذنی، جنگ را موضوع اصلی خود بر می‌گزیند، جنگی که بین ایران وعراق در مناطق مرزی غرب و جنوب در گرفته است.

 رویکرد علی مؤذنی در رمان حاضر از یک وضعیت خاص اجتماعی شروع می‌شود. گویی پاره‌ای از رفتارشناسی اجتماعی در برابر مسائل خاص، مدنظر نویسنده است. نمونه هایی از مردم شهر که در برابر جنگ احساسات متفاوتی بروز می‌دهند، اما به دغدغه خاطر نویسنده، عمده مثبت مردم شهر است. پدرها و مادرها و خواهران مهربانی که دعاهایشان بدرقه راه رزمندگان است. همچنین نمونه‌هایی از رفتار شناسی بیگانگان که عمدتاً فرنگ رفته‌های بی‌درد و افراد جاه طلب هستند، نیز مد نظر نویسنده است.

این رمان شرحی از یک عملیات است که قرار است آغاز شود و آدم ها خود را آماده نبرد می‌کنند.

موقعیت عملیات سیال و لغزنده است وهر آن ممکن است که شرایط فیزیکی عوض شود. شخصیت های حاضر در رمان از چگونگی عملیات اطلاع صحیحی ندارند، پس عملاًنمی‌توانند به موقعیت زمانی ومکانی آن فکر کنند و تنها به اهداف آن می‌اندیشند.

مفهومی به نام «هدف» به زندگی اصطراری آنها هویت می‌دهد، چرا که در آن موقعیت جنگی که هیچ چیزش ثابت و معلوم نیست، آنها به یک هدف ثابت ومعلوم می‌اندیشند و به عشق آن به پیش می‌روند.

در این رمان، همه عناصر، کارایی لازم خود را دارند. نثر یکدست و نرم است تا با روحیات رزمندگان هماهنگ باشد.

این رمان را می‌توان در ردیف رمان‌هایی قرار داد که زندگی در شرایط لغزان و نامعلوم در مناطق جنگی را به تصویر کشیده است.

معرفی کتاب

IMAGE
ساپروفیت
1393/08/07
«ساپروفیت» نام کتابی است که آقای رفیع افتخار برای نوجوانان نوشته و  نشر «قطره» چاپ و منتشر کرده است. این کتاب درباره‌ی هشت سال دفاع مقدس است. جنگ که از جنوب کشور شروع شد و خیلی از خانواده‌ها مجبور به ترک شهر شدند. آقای افتخار با استفاده از داستان جذاب و لطیف با نثر بسیار صمیمی... ادامه مطلب...
IMAGE
معرفی کتاب جزیره گنج
1393/08/06
در سال۱۸۸۱، وقتی رابرت لوئیس استیونس مشغول نوشتن رمان «جزیره گنج» بود، در نامه‌ای خطاب به دوستش نوشت: «الان سرگرم کار دیگری شده‌ام...حتم دارم نسبت به همه کارهای صدتا یک غاز قبلی اجر بیشتری دارد... اگر بچه‌ها از این داستان خوششان نیاید، لابد سلیقه‌شان نسبت به روزگار جوانی من... ادامه مطلب...
IMAGE
هنر زیستن
1393/08/03
  هنر زیستن هانس کونگ ترجمه:حسن قنبری دانشگاه ادیان و مذاهب ایمان کورکورانه بسیاری از افراد و اقوام را به نابودی کشانده است. دغدغه‌ی من رسیدن به فهمی از ایمان بوده و هست که در حالی که هیچ استدلال استنتاجی ندارد، مبتنی بر دلایل مناسبی است. (ص ۲۷)هانس کونگ، الهی‌دان و فیلسوف، در... ادامه مطلب...
IMAGE
دنیای حیوانات
1393/08/01
انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، کتاب «دنیای حیوانات» نوشته هارون یحیی با ترجمه علیرضا عیّاری را برای چهارمین بار روانه بازار نشر کرد. دنیای حیوانات از مجموعه آثار «راهی به سوی خدا‌شناسی» برای کودکان تهیه شده تا آنها را با دنیای حیوانات آشنا و خدا‌شناسی و... ادامه مطلب...
IMAGE
میشل فوکوی بری اسمارت؛بستری برای بالیدن اندیشه‌های نو
1393/07/30
میشل فوکوی بری اسمارت، مقدمه‌ای هم‌دلانه به یکی از اصلی‌ترین اندیشمندان زمانه‌ی ماست. این اثر در آغاز در سال ۱۹۸۵ در مجموعه‌ی کلید جامعه‌شناسان در انتشارات راتلج و با سرویراستاری پیتر هامیلتون منتشر شده است. هر چند در سال ۲۰۰۲ (۱۳۸۱) مولف این کتاب را بازنگری کرد و... ادامه مطلب...
IMAGE
آنی ماشین حساب
1393/07/29
نویسنده: الکساندر مک کال اسمیت مترجم: فرمهر منجزی تصویرگر: یان بیلبی ناشر: چشمه چاپ اول: 1387 آنی، دختری بود که نمی‌توانست حتی کوچک‌ترین مسائل ریا‌ضی را حل کند. یک شب آنی با یک ماشین حساب روشن زیر بالشش به خواب رفت. اتفاق عجیبی رخ داد. نیمه‌های شب، آنی استاد ریاضی شد! آنی بسیاری... ادامه مطلب...
IMAGE
داستایوسکی و آنا
1393/07/27
داستایفسکی بعد از نوشتن «جنایت و مکافات»، برای جمع و جور کردن اوضاع مالی‌اش که به خاطر اعتیاد به قمار، بسیار نابه‌سامان بود، قرار شد رمانی را در کمترین زمان ممکن بنویسد.برای این منظور به سراغ مضمونی رفت که بیش از هر چیز دیگر بر ذهن و زندگی‌‌اش سایه‌ افکنده بود، جدای از این... ادامه مطلب...
IMAGE
خدمتکار و پروفسور
1393/07/26
رمانی که یک میلیون نسخه از آن در یک ماه به فروش رفته، فی‌نفسه باید کار ویژه‌ای باشد؛ به‌خصوص وقتی که نه با یک رمان عاشقانه عامه‌پسند طرف باشیم و نه یک رمان حادثه‌ای با چاشنی اروتیسم و از این‌ دست جذابیت‌های کاذب.البته اشتباه نکنید این میلیون نسخه در  طول یک ماه، ربطی به... ادامه مطلب...
IMAGE
شیخ مرتضی انصاری
1393/07/23
نویسنده: بتول زرکنده ناشر: مدرسه چاپ اول: 1387 چند بار از او پرسیدم که به چه فکر می‌‌کند. خوب به خاطر دارم که همیشه جوابش فقط یک کلمه بود: «به خدا.» قرآن خواندنش را دوست داشتم. با صدای دورگه و نوجوانانه‌اش، آیات قرآن را چنان با احساس تلاوت می‌کرد که همیشه از شنیدنش مو بر تنم راست... ادامه مطلب...
IMAGE
جوان موفق
1393/07/20
جوان موفقحجت الاسلام عباس رحیمیقم، انتشارات جمال، چاپ یازدهم ۱۳۹۲ جوانی سرمایه ای است که نباید به ثمن کم و بی ارزش فروخت. انسان در این مرحله از زندگی با پرورش استعدادها و تواناییهای موجود در آن می تواند به پیشرفت و بالندگی بیشتر برسد. بسیاری از اندیشمندان چه ایرانی و چه غیر... ادامه مطلب...