نه آبی نه خاکی

 

نقد و بررسی رمان نه آبی نه خاکی نوشته علی مؤذنی

در یکی از اعزام های گروهی به جبهه های جنگ، سعید به همراه گروهی عازم جنوب کشور است. پدر ومادرش با رفتن او موافق نیستند وهنوز نتوانسته اند از فرزند خود دل بکنند. برادرش، حمید از آمریکا تماس گرفته و به او یادآوری کرده که به دانشجوهای زنده بیشتر نیاز است. سعید به کنایه و طعنه جواب او را داده و تصمیم قطعی خود را به او اعلام کرده است. سعید بار اول که با حمید پشت تلفن حث و مجادله کرده، به جبهه اعزام نشده تا مبادا به حساب لجبازی او گذاشته شود، ولی حالا همراه گروهی عازم است.

در جمع دانشجوی و جوان گروه، فقط یک نفر متأهل است به نام ابراهیم که آن هم همسرش با او گفته تو به تکلیف خود عمل کن، ولی نصف ثوابش مال من(اعلام رضایت با لحنی طنز)

همراهان سعید شهر را آفتی می‌دانند که باید هر چه زودتر از آن خارج شوند، و زمانی که از شهر خارج می‌شوند، شوخی‌های بچه‌ها شروع می شود. مقصد اصلی گروه اعزامی، منطقه انرژی اتمی، مقر لشکر 17 علی ابن ابی طالب(علیه السلام) در حاشیه رود کارون، کنار روستای دارخوئین است.

آنها هنگامی که به قم می‌رسند، جنبه های عرفانی این شهر به سراغشان می‌آید. ساعاتی در آن شهر نگه می‌دارند و از آن‌جا به زیادت مسجد جمکران می‌روند ودر مورد تک تک افراد گروه از امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) شفاعت می‌طلبند.

بچه‌های گروه در طول مسیر سعید را میرزا خطاب می کنند. آنها در نهایت به اهواز و بعد انرژی اتمی می رسند. لشکر مستقر در آن‌جا مملو از نیروست.

قرار می‌شود بچه‌ها هر کدام در شبانه روز، چهار ساعت نگهبانی بدهند. بقیه سعی می کنند استراحت کنند. آنچه بعد برایشان روشن می شود، این است که قرار است عملیات در یک منطقه آبی – خاکی صورت گیرد. در ادامه جابه جایی و سازماندهی نیروهای از راه رسیده و نیروهای موجود در محل، 32 نفر از آبدیده ترین افراد برای تشکیل دسته ویژه محمد رسول الله (صلی الله علیه وآله) انتخاب می‌شوند و برای غواصی برده می شوند. بقیه نیروها را هم در گردان کربلا سازماندهی می کنند.

 

تحلیل رمان

رمان«نه آبی، نه خاکی» نوشته علی مؤذنی، جنگ را موضوع اصلی خود بر می‌گزیند، جنگی که بین ایران وعراق در مناطق مرزی غرب و جنوب در گرفته است.

 رویکرد علی مؤذنی در رمان حاضر از یک وضعیت خاص اجتماعی شروع می‌شود. گویی پاره‌ای از رفتارشناسی اجتماعی در برابر مسائل خاص، مدنظر نویسنده است. نمونه هایی از مردم شهر که در برابر جنگ احساسات متفاوتی بروز می‌دهند، اما به دغدغه خاطر نویسنده، عمده مثبت مردم شهر است. پدرها و مادرها و خواهران مهربانی که دعاهایشان بدرقه راه رزمندگان است. همچنین نمونه‌هایی از رفتار شناسی بیگانگان که عمدتاً فرنگ رفته‌های بی‌درد و افراد جاه طلب هستند، نیز مد نظر نویسنده است.

این رمان شرحی از یک عملیات است که قرار است آغاز شود و آدم ها خود را آماده نبرد می‌کنند.

موقعیت عملیات سیال و لغزنده است وهر آن ممکن است که شرایط فیزیکی عوض شود. شخصیت های حاضر در رمان از چگونگی عملیات اطلاع صحیحی ندارند، پس عملاًنمی‌توانند به موقعیت زمانی ومکانی آن فکر کنند و تنها به اهداف آن می‌اندیشند.

مفهومی به نام «هدف» به زندگی اصطراری آنها هویت می‌دهد، چرا که در آن موقعیت جنگی که هیچ چیزش ثابت و معلوم نیست، آنها به یک هدف ثابت ومعلوم می‌اندیشند و به عشق آن به پیش می‌روند.

در این رمان، همه عناصر، کارایی لازم خود را دارند. نثر یکدست و نرم است تا با روحیات رزمندگان هماهنگ باشد.

این رمان را می‌توان در ردیف رمان‌هایی قرار داد که زندگی در شرایط لغزان و نامعلوم در مناطق جنگی را به تصویر کشیده است.

معرفی کتاب

IMAGE
كنار درياچه، نيمكت هفتم (مجموعه داستان، نوجوان)
1393/09/27
كنار درياچه قرق است؛ از اول تا آخر؛ آن هم در قرق نوجوان. بهتر است يك الف نون جمع هم به آن اضافه كنم تا بشود نوجوانان. كنار درياچه «واقعيت» را نمي‌گويم. واقعيت با خيابان و دريا و درياچه‌اش، از خيلي وقت پيش‌ها به قرق نوجوانان در آمده است. منظورم كنار درياچه «داستان» است. همه جاي... ادامه مطلب...
IMAGE
تک درختی در کویر
1393/09/26
  «روایتی داستانی از زندگی آیت‌الله سیدمحمود طالقانی» نویسنده: زهرا حیدری ناشر: سوره‌ی مهر چاپ اول: 1388 ... داخل اتاق را از پشت پنجره می‌بینم. دور تا دور، دوستان ابوالحسن از جمله سیدحسن مدرس نشسته‌اند و در مورد اقدامات اخیر رضاشاه گفت‌وگو می‌کنند. در کوچه، دو نفر مأمور... ادامه مطلب...
IMAGE
پل تیلیش
1393/09/23
نوشته: جان هی‌وود توماسترجمه‌: فروزان راسخیناشر:  هرمس، چاپ اول ۱۳۹۳شمارگان ۱۵۰۰ نسخه۱۰۲ صفحه، ۴۰۰۰ تومانابهام و رازآلودگی بیان پل تیلیش، حکایت گری از نوشته‌های وی را سخت و دشوار می‌سازد. اینکه تیلیش در ورای الهیات نظام‌مند خود در پی چیست، شاید کار خواننده را سهل سازد... ادامه مطلب...
IMAGE
ستاره‌ی من «روایتی داستانی از زندگی شهید محمدعلی رجایی»
1393/09/20
ستاره‌ی من «روایتی داستانی از زندگی شهید محمدعلی رجایی» نویسنده: زهره یزدان‌پناه ناشر: سوره‌ی مهر چاپ اول: 1388 شمارگان: 2500 نسخه خوابت نمی‌برد. دل‌آشفته‌ای. از سر شب تا حالا، انگار که منتظری، حرفی، خبری. بی‌قراری، مثل دو ماه قبل که خبر آن فاجعه را دادند. نماز صبح را می‌خوانی.... ادامه مطلب...
IMAGE
بررسی تجربی نظام شخصیت در ایران
1393/09/19
بررسی تجربی نظام شخصیت در ایران مسعود چلبی انتشارات نی «فرهنگ هر جامعه به‌ صورت مکتوب و غیرمکتوب نظام نمادین آن را در سطح کلان تشکیل می‌دهد و تولید و بازتولید آن عمدتاً در پهنه‌ی تعاملات اجتماعی صورت می‌گیرد. اما بازتاب آن را، کم‌ و بیش و با احتیاط، می‌توان در مخرج مشترک... ادامه مطلب...
IMAGE
اکبر کاراته و آقایون کچل
1393/09/18
نویسنده: محسن صالحی حاجی‌آبادی تصویرگران: الهه ارکیا، فرشته ارکیا ناشر: عمو علوی چاپ اول: 1389 کتاب، داستان خاطرات نویسنده و هم‌رزمانش در زمان جنگ است. داستان‌های کوتاه و به‌هم پیوسته‌ی کتاب با متنی شاد و طنزگونه ما را به حال و هوای دوران جنگ می‌برد. داستان آمبولانس لودری: -... ادامه مطلب...
IMAGE
تونل
1393/09/17
ارنستو ساباتو مترجم: مصطفی مفیدی انتشارات نیلوفر «روزهای مقدم بر مرگ ماریا دهشتاناک‌ترین روزهای عمر من بود. من نمی‌توانم شرح دقیقی از آنچه احساس می‌کردم، می‌اندیشم، یا انجام دادم ارائه بدهم، زیرا گرچه بسیاری از وقایع را با جزییاتی باور نکردنی به یاد می‌آورم، ساعت‌ها،... ادامه مطلب...
IMAGE
زندگی خود را تغییر دهید (ده گام برای رسیدن به آنچه می‌خواهید)
1393/09/12
نویسنده: جان بردترجمه: زرین جمال‌فرناشر: پژواک، چاپ اول ۱۳۹۱۱۲۲ صفحه ۲۸۰۰ تومانتغییر زندگی همواره مصداقی از بهبود آن به شمار می‌آید، البته تغییری که در جهت سازندگی باشند. نویسنده کتاب حاضر در تلاش است که راه و چاه تغییر و دگرگونی زندگی را در قالب ده گام عملی در اختیار مخاطب... ادامه مطلب...
IMAGE
سورنا و جلیقه‌ی آتش
1393/09/11
نویسنده: مسلم ناصری ناشر: افق چاپ اوّل: 1389 «سورنا و جلیقه‌ی آتش» فانتزیِ خیال‌انگیز و پرماجرایی است که در عین روایت امروزی‌اش، ریشه در اسطوره‌ها و افسانه‌های پررمز و راز ایرانی دارد. داستان درباره‌ی سورنا فرزند بزرگ پادشاه است که مادرش را از دست داده و اکنون پدرش از همسر... ادامه مطلب...
IMAGE
قصه‌های شیرین و شاد از ایران و جهان
1393/09/10
قصه‌های شیرین و شاد از ایران و جهاننویسنده : جمال میر خلفدفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، ۱۳۹۲شمارگان ۲۰۰۰ نسخه۲۱۶ صفحه، ۱۳۰۰۰ تومان وقتی صحبت از کتاب کودک و نوجوان به میان می‌آید و ضرورت خواندن داستان‎هایی سودمند بوده که حرفی برای گفتن داشته باشند و جذابیت‎شان کودکان را... ادامه مطلب...