نه آبی نه خاکی

 

نقد و بررسی رمان نه آبی نه خاکی نوشته علی مؤذنی

در یکی از اعزام های گروهی به جبهه های جنگ، سعید به همراه گروهی عازم جنوب کشور است. پدر ومادرش با رفتن او موافق نیستند وهنوز نتوانسته اند از فرزند خود دل بکنند. برادرش، حمید از آمریکا تماس گرفته و به او یادآوری کرده که به دانشجوهای زنده بیشتر نیاز است. سعید به کنایه و طعنه جواب او را داده و تصمیم قطعی خود را به او اعلام کرده است. سعید بار اول که با حمید پشت تلفن حث و مجادله کرده، به جبهه اعزام نشده تا مبادا به حساب لجبازی او گذاشته شود، ولی حالا همراه گروهی عازم است.

در جمع دانشجوی و جوان گروه، فقط یک نفر متأهل است به نام ابراهیم که آن هم همسرش با او گفته تو به تکلیف خود عمل کن، ولی نصف ثوابش مال من(اعلام رضایت با لحنی طنز)

همراهان سعید شهر را آفتی می‌دانند که باید هر چه زودتر از آن خارج شوند، و زمانی که از شهر خارج می‌شوند، شوخی‌های بچه‌ها شروع می شود. مقصد اصلی گروه اعزامی، منطقه انرژی اتمی، مقر لشکر 17 علی ابن ابی طالب(علیه السلام) در حاشیه رود کارون، کنار روستای دارخوئین است.

آنها هنگامی که به قم می‌رسند، جنبه های عرفانی این شهر به سراغشان می‌آید. ساعاتی در آن شهر نگه می‌دارند و از آن‌جا به زیادت مسجد جمکران می‌روند ودر مورد تک تک افراد گروه از امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) شفاعت می‌طلبند.

بچه‌های گروه در طول مسیر سعید را میرزا خطاب می کنند. آنها در نهایت به اهواز و بعد انرژی اتمی می رسند. لشکر مستقر در آن‌جا مملو از نیروست.

قرار می‌شود بچه‌ها هر کدام در شبانه روز، چهار ساعت نگهبانی بدهند. بقیه سعی می کنند استراحت کنند. آنچه بعد برایشان روشن می شود، این است که قرار است عملیات در یک منطقه آبی – خاکی صورت گیرد. در ادامه جابه جایی و سازماندهی نیروهای از راه رسیده و نیروهای موجود در محل، 32 نفر از آبدیده ترین افراد برای تشکیل دسته ویژه محمد رسول الله (صلی الله علیه وآله) انتخاب می‌شوند و برای غواصی برده می شوند. بقیه نیروها را هم در گردان کربلا سازماندهی می کنند.

 

تحلیل رمان

رمان«نه آبی، نه خاکی» نوشته علی مؤذنی، جنگ را موضوع اصلی خود بر می‌گزیند، جنگی که بین ایران وعراق در مناطق مرزی غرب و جنوب در گرفته است.

 رویکرد علی مؤذنی در رمان حاضر از یک وضعیت خاص اجتماعی شروع می‌شود. گویی پاره‌ای از رفتارشناسی اجتماعی در برابر مسائل خاص، مدنظر نویسنده است. نمونه هایی از مردم شهر که در برابر جنگ احساسات متفاوتی بروز می‌دهند، اما به دغدغه خاطر نویسنده، عمده مثبت مردم شهر است. پدرها و مادرها و خواهران مهربانی که دعاهایشان بدرقه راه رزمندگان است. همچنین نمونه‌هایی از رفتار شناسی بیگانگان که عمدتاً فرنگ رفته‌های بی‌درد و افراد جاه طلب هستند، نیز مد نظر نویسنده است.

این رمان شرحی از یک عملیات است که قرار است آغاز شود و آدم ها خود را آماده نبرد می‌کنند.

موقعیت عملیات سیال و لغزنده است وهر آن ممکن است که شرایط فیزیکی عوض شود. شخصیت های حاضر در رمان از چگونگی عملیات اطلاع صحیحی ندارند، پس عملاًنمی‌توانند به موقعیت زمانی ومکانی آن فکر کنند و تنها به اهداف آن می‌اندیشند.

مفهومی به نام «هدف» به زندگی اصطراری آنها هویت می‌دهد، چرا که در آن موقعیت جنگی که هیچ چیزش ثابت و معلوم نیست، آنها به یک هدف ثابت ومعلوم می‌اندیشند و به عشق آن به پیش می‌روند.

در این رمان، همه عناصر، کارایی لازم خود را دارند. نثر یکدست و نرم است تا با روحیات رزمندگان هماهنگ باشد.

این رمان را می‌توان در ردیف رمان‌هایی قرار داد که زندگی در شرایط لغزان و نامعلوم در مناطق جنگی را به تصویر کشیده است.

معرفی کتاب

IMAGE
اصول فقه به زبان ساده
1393/06/26
کتاب اصول فقه به زبان ساده نوشته دکتر صدیقه مصدق صدقی در سه جلد، در خصوص مباحث اصول فقه است. فراگیری علم اصول فقه به‌عنوان ابزار و مقدمه‌ای برای استنباط‌های فقهی و حقوقی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. البته کتاب‌های متعددی در زمینه اصول فقه به رشته تحریر درآمده كه هر یك... ادامه مطلب...
IMAGE
دانشنامه نقد ادبی (از افلاتون تا به امروز)
1393/06/25
در طول دو دهه گذشته فرهنگ‎های گوناگونی زمینه مباحث تئوریک ادبیات، نظریه‎های ادبی، نقد ادبی و... منتشر شد‎ه‎اند. اما دانشجویانی که واحدهای درسی نقد ادبی راگذرانده‌اند می‎دانند، هنوز خلاء یک فرهنگ جامع نقدادبی که بتواند پاسخگوی دانشجویان و پژوهش‎های درسی و تحقیقی آنها... ادامه مطلب...
IMAGE
«فرهنگ امثال و تعابیر عربی – فارسی»
1393/06/24
جامعه‌ی انسانی از اقوام و ملت‌های مختلف تشکیل شده است که هریک آداب و رسوم و سنن مخصوص به خود را دارند. این آداب و رسوم و سنت‌ها که شالوده و بنیان اصلی هر ملت را شکل می‌دهند، ریشه در عمق تاریخ و فرهنگ آن ملت داشته و از عوامل گوناگونی چون باورهای دینی و اعتقادات مذهبی، اقلیم و... ادامه مطلب...
IMAGE
جواب سلام خدا را بده
1393/06/22
جواب سلام خدا را بده نویسنده: فریبا کلهر ناشر: نشر شهر چاپ اوّل: 1388 شکل ظاهری داستانک‌های این کتاب مانند سایر قصّه‌هاست؛ امّا این قصّه‌ها از باطنی پرمعنا برخوردار است. باطنی برگرفته از قرآن، احادیث، ادعیه و سایر کتاب‌های دینی و عرفانی. در لابه‌لای برخی از این قصّه‌ها... ادامه مطلب...
IMAGE
خاطرات سیاسی قوام‌السلطنه
1393/06/19
وقتی قوام السلطنه برای نخستین بار محمدرضا پهلوی را در مقام یک پادشاه دید به او گفت: ماشاءالله چقدر بزرگ‌شده‌اید! بیست سال پیش از آن، در سال‌های آخر سلطنت احمدشاه، قوام نخست‌وزیر و رضا خان (سردار سپه) وزیر جنگِ کابینه‌ی او بود، محمدرضا نیز کودکِ سه یا چهارساله‌ای سرگرم... ادامه مطلب...
IMAGE
معناشناسی عقل و قلب در قرآن
1393/06/17
خداوند طبیعت انسان را به‌گونه‌ای مقدر کرده است که برای هر کاری از ابزاری مدد جوید، فی‌المثل برای ارتباط با دیگران از زبان استفاده می‎کند. به همین ترتیب اگر قرار بر شناخت باشد انسان از دو ابزار عقل و قلب بهره می‎جوید. عقل که تکلیف و ماهیتش روشن است، اما قلب در اینجا مصداقی از... ادامه مطلب...
IMAGE
برج فرازان
1393/06/15
سوم ژانویه ۱۸۸۹ در تورین ایتالیا، غریبه‎ای از سر همدردی با اسبی مفلوک که زیر ضربات شلاق صاحبش به‌جان‌آمده، گردن اسب را در آغوش می گیرد، یالش را نوازش می‌کند و سپس در میان دیدگان متعجب دیگران، از پای می افتد و نقش زمین می‎شود.از حاضران درصحنه، کسی نمی‌داند آن مرد با جثه... ادامه مطلب...
IMAGE
صحنه‌پردازی در رمان
1393/06/12
کتاب «صحنه‌پردازی در رمان» اثر ریموند آبستفلد با ترجمه عبدالله کریم‌زاده از سوی سوره مهر منتشر شده است که نویسنده در این کتاب سعی دارد مواردی مانند چگونگی شروع صحنه‌، زاویه دید مناسب، ایجاد صحنه‌های خنده‌دار، رمانتیک و پایانی داستان و همچنین نحوه چینش صحنه‌ها را آموزش... ادامه مطلب...
IMAGE
تاریخ شفاهی كمیته‌ی استقبال از امام خمینی (ره)
1393/06/09
فضای سیاسی جامعه‌ی ایران و حوادث منتهی به بازگشت امام مانند ایجاد فضای باز سیاسی، درگذشت آیت‌الله مصطفی خمینی، مقاله‌ی روزنامه‌ی اطلاعات، حادثه‌ی سینما ركس آبادان، حادثه‌ی 17 شهریور 1357 و در نهایت خروج شاه از ایران، زمینه را برای بازگشت امام و پیروزی انقلاب مهیا كرد. با... ادامه مطلب...
IMAGE
کتابشناسی حضرت فاطمه معصومه (س)
1393/06/06
  در میان چهره‌های دینی زن مسلمان، حضرت فاطمه معصومه (س) به سبب کرامات و خصائل اخلاقی برجسته و نیز حرکت در مسیر سیاسی برادر بزرگواش امام رضا (ع) از جایگاهی ویژه برخوردار است. علاوه بر این حضور مزار و بارگاه اين بانو در ایران، موجب خلق آثاري متعدد درباره ايشان شده است. سیری کوتاه... ادامه مطلب...